Касаба уюшмаси Устави

Ўзбекистон Республикаси

Адлия вазирлиги томонидан

«11» декабр 2015 йил 742 п тартиб рақами билан

қайта рўйхатга олинган

Ўзбекистон транспорт, йўл ва капитал қурилиш, қурилиш индустрияси ходимлари касаба уюшмасининг
IV Қурултойида ҳамда 30.10.2015 йил Республика Кенгаши – мажлиси қарори билан тасдиқланган

ЎЗБЕКИСТОН ТРАНСПОРТ, ЙЎЛ ВА КАПИТАЛ

ҚУРИЛИШ, ҚУРИЛИШ ИНДУСТРИЯСИ

ХОДИМЛАРИ КАСАБА УЮШМАСИНИНГ

(янги таҳрирда)

УСТАВИ

Тошкент 2015 йил

  1. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР

1.1. Ўзбекистон транспорт, йўл ва капитал қурилиш, қурилиш индустрияси ходимлари касаба уюшмаси (кейинги ўринда – касаба уюшмаси) хўжалик юритиш ва мулкчилик шаклидан қатъи назар транспорт, йўл ва капитал қурилиш, лойиҳалаш, тадқиқот ташкилотлари, архитектура, қурилиш индустриясидаги ишлаб чиқариш ва ноишлаб чиқариш соҳаларида (кейинги ўринларда тармоқ) умумий ижтимоий-меҳнат ва касбий манфаатлари юзасидан бир-бирига боғлиқ бўлган ходимларни ҳамда ушбу ташкилот ва корхоналарга мутахассисларни тайёрлаб берувчи таълим муассасалари ўқувчи (талаба) ва ходимларини бирлаштирувчи ихтиёрий, ўзини ўзи бошқарувчи, нодавлат нотижорат ташкилоти бўлиб, унинг ташкилий-ҳуқуқий шакли жамоат бирлашмаси ҳисобланади.

 1.2. Касаба уюшмаси ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси, Меҳнат кодекси, Фуқаролик кодекси, Ўзбекистон Республикасининг “Касаба уюшмалари, уларнинг ҳуқуқлари ва фаолиятининг кафолатлари тўғрисида”ги, “Ўзбекистон Республикасида жамоат бирлашмалари тўғрисида”ги, “Нодавлат нотижорат ташкилотлар фаолиятининг кафолатлари тўғрисида”ги, “Меҳнат муҳофазаси тўғрисида”ги, “Ижтимоий шериклик тўғрисида”ги қонунлари ҳамда бошқа қонун ҳужжатлари, Ўзбекистон Республикаси томонидан ратификация қилинган халқаро конвенциялар, Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларацияси, Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси Устави, шунингдек мазкур Уставга амал қилади.

1.3. Касаба уюшмаси ўз фаолиятида давлат бошқаруви органлари, хўжалик бошқаруви органларидан мустақилдир, улар олдида ҳисобдор эмас ва улар томонидан назорат қилинмайди (қонунларда кўзда тутилган ҳолатлар бундан мустасно).

1.4. Касаба уюшмаси юридик шахс ҳисобланади. Ўз муҳри, штамплари, расмий хизмат хатлари, ҳисоб рақамлари ҳамда солиқ органларида солиқ тўловчи идентификация рақамига эга бўлади. Ўз номидан битимлар, шартномалар тузиши, шунингдек, судда даъвогар ёки жавобгар бўлиши мумкин.

1.5. Мазкур Устав қоидаларининг талқинини бериш фақат касаба уюшмаси Республика Кенгашининг, унинг Мажлислари оралиғида эса касаба уюшмаси Республика Кенгаши Раёсатининг ҳуқуқи ҳисобланади.

1.6. Касаба уюшмасининг расмий номи:

ўзбек тилида кирилл алифбосида: – ЎЗБЕКИСТОН ТРАНСПОРТ, ЙЎЛ ВА КАПИТАЛ ҚУРИЛИШ, ҚУРИЛИШ ИНДУСТРИЯСИ ХОДИМЛАРИ КАСАБА УЮШМАСИ;

лотин алифбосида: — O‘ZBEKISTON TRANSPORT, YO`L VA KAPITAL QURILISH, QURILISH INDUSTRIYASI XODIMLARI KASABA UYUSHMASI;

рус тилида тўлиқ – ПРОФСОЮЗ РАБОТНИКОВ ТРАНСПОРТА, ДОРОЖНОГО И КАПИТАЛЬНОГО СТРОИТЕЛЬСТВА, СТРОИТЕЛЬНОЙ ИНДУСТРИИ УЗБЕКИСТАНА;

инглиз тилида тўлиқ – TRADE UNION OF WORKMEN OF TRANSPORT, ROAD AND CAPITAL CONSTRUCTION,  CONSTRUCTION INDUSTRY OF UZBEKISTAN.

1.7. Касаба уюшмаси ўз фаолиятини Ўзбекистон Республикаси ҳудудида амалга оширади. Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳрида тузилмавий бўлинмаларига эга, бўлиши мумкин.

Касаба уюшмасининг доимий фаолият юритувчи раҳбар органи – жойлашган ери (почта манзили):

Ўзбекистон Республикаси Тошкент шаҳри, Миробод тумани, Бухоро кўчаси, 24 уй. 100165.

  1. КАСАБА УЮШМАСИНИНГ АСОСИЙ

МАҚСАДИ ВА ВАЗИФАЛАРИ

2.1. Касаба уюшмасининг асосий мақсади бандлик, меҳнат муносабатлари, меҳнатга ҳақ тўлаш, адолатли меҳнат шароити яратилиши, меҳнатни муҳофаза қилиш ва ижтимоий кафолатларга риоя қилиш масалаларида ўз аъзоларининг якка ёки жамоавий ижтимоий-меҳнат ҳуқуқларини ифода этиш ва ҳимоя қилишдан иборат.

2.2. Ушбу мақсадларга эришиш учун қуйидаги вазифаларни амалга оширади:

— миллати, жинси, ёши ва диний эътиқодидан қатъий назар ҳар бир касаба уюшмаси аъзосининг меҳнат қилиш, ишни, касбни эркин танлашга доир конституциявий ҳуқуқларига риоя этилишига кўмаклашиш;

— давлат ҳокимияти ва бошқарув органлари тармоқ тизимидаги ташкилотларда, иш берувчилар бирлашмаларида касаба уюшмаси аъзоларининг қонуний ҳуқуқ ва манфаатларини ифода этади ҳамда ҳимоя қилади;

— иш берувчилар билан музокаралар олиб бориши, жамоа келишуви ва шартномалари тузилиши ҳамда уларнинг бажарилишига эришади, касаба уюшмаси аъзолари манфаатлари йўлида давлат ҳокимияти ва бошқарув органлари, ўзини ўзи бошқариш органлари, нодавлат нотижорат ташкилотлари билан ҳамкорлик қилади;

— касаба уюшмаси аъзоларининг меҳнат қилиш ҳуқуқлари таъминланишига, ижтимоий кафолатлар даражаси кўтарилишига, меҳнатга адолатли ҳақ тўланишига интилади;

— иш берувчилар ва мансабдор  шахслар томонидан меҳнат қонунчилиги, меҳнат муҳофазаси қоидалари ва меъёрларига риоя қилиниши, иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказилиши, ижтимоий суғурта маблағларидан фойдаланиш, касаба уюшмаси аъзоларига меҳнат ва дам олиш шароитларини яратилиши устидан жамоатчилик назоратини олиб боради;

— касаба уюшмаси аъзоларининг маънавий-маърифий, ғоявий-мафкуравий дунёқарашини кенгайтириш, уларни жисмоний тарбия ва спортга жалб этиш, бўш вақтларини мазмунли ташкил этиш, тинчлик ва барқарорликни сақлаш, терроризм  ва диний ақидапарастликка нафрат уйғотиш, миллатлараро биродарлик, ватанпарварлик тамойилларини кучайтириш, Ўзбекистон Республикасининг дунё ҳамжамиятидаги обрўсини мустаҳкамлашга қаратилган  ишларни олиб боради, бу йўналишда давлат ва нодавлат ташкилотлари билан узвий ҳамкорлик қилади;

— касаба уюшмаси аъзоларининг соғлиғини мустаҳкамлаш борасида ғамхўрлик қилади, спорт-соғломлаштириш, ходимлар ва уларнинг оила аъзоларининг санаторий ва оромгоҳларда даволаниши ва дам олишларига кўмаклашади;

— касаба уюшмаси аъзолари ва касаба уюшмаси ташкилотларига бепул ҳуқуқий маслаҳат ва услубий ёрдам беради, муҳтож ходимларга имкон даражасида моддий ёрдам кўрсатади, суд органларида уларнинг меҳнат ҳуқуқларини ҳимоя қилади.

III. КАСАБА УЮШМАСИНИНГ ҲУҚУҚ ВА МАЖБУРИЯТЛАРИ

3.1. Касаба уюшмаси қуйидаги ҳуқуқларга эга:

— ўз аъзоларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ифодалаш ҳамда ҳимоя қилиш;

— ижтимоий ҳаётнинг турли масалаларига доир ташаббуслар билан чиқиш, давлат ҳокимияти ва бошқарув органларига таклифлар киритиш;

— давлат ҳокимияти ва бошқарув органларининг қарорларини ишлаб чиқишда қонун ҳужжатларида назарда тутилган тартибда иштирок этиш;

— ўз фаолияти тўғрисида ахборот тарқатиш;

— оммавий ахборот воситаларини таъсис этиш ҳамда белгиланган тартибда ноширлик фаолиятини амалга ошириш;

— Уставда белгиланган вазифаларни бажариш учун тадбиркорлик тузилмаларини ташкил этиш;

— ўз рамзий белгиларини таъсис этиш;

— ўз фаолиятига тааллуқли масалалар юзасидан йиғилишлар, конференциялар ўтказиш.

Касаба уюшмаси қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа ҳуқуқларга ҳам эга.

3.2. Касаба уюшмасининг мажбуриятлари қуйидагилардан иборат:

— Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларига риоя этиш;

— ўз мол-мулки ва пул маблағларидан фойдаланиш тўғрисидаги ахборот билан танишиш эркинлигини таъминлаш;

— касаба уюшмасини рўйхатдан ўтказувчи органга ўзи ўтказаётган тадбирларга эркин кириш имконини бериш;

— рўйхатдан ўтказувчи, солиқ ва статистика органларига ўз фаолияти тўғрисида ҳисоботлар тақдим этиш.

Касаба уюшмаси қонун ҳужжатларида назарда тутилган бошқа мажбуриятларга ҳам эга бўлади.

  1. КАСАБА УЮШМАСИ АЪЗОЛАРИ, УЛАРНИНГ

ҲУҚУҚ ВА МАЖБУРИЯТЛАРИ

4.1. Касаба уюшмасига аъзолик ихтиёрий ҳисобланади.

Касаба уюшмасига аъзо бўлиб кириш истагини билдирган, ушбу Уставни тан олувчи ва аъзолик бадалларини ўз вақтида тўловчи 18 ёшга тўлган, тармоқ тизимига кирувчи корхона, муассаса ва ташкилотларда ишловчи ёки таълим олувчи ҳар бир шахс касаба уюшмаси аъзоси бўлиши мумкин. Касаба уюшмасига аъзоликка қабул қилиш ёши қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда қисқартирилиши мумкин. Касаба уюшмасига қабул қилиш уларнинг ёзма ариза асосида амалга оширилади. Касаба уюшмаси аъзосига белгиланган намунадаги касаба уюшмасига аъзолик билети берилади.            Касаба уюшмаси аъзолигига қабул қилиш касаба уюшмаси бошланғич ташкилоти умумий йиғилиши, қўмитаси қарори билан амалга оширилади.

4.2. Касаба уюшмаси аъзолари иш ва ўқиш жойларидаги касаба уюшмаси бошланғич ташкилотида ҳисобда турадилар.

4.3.Касаба уюшмасига  аъзоликни  қуйидагилар сақлаб қоладилар:

— болани, касал ва ногиронларни парвариш қилиш сабабли вақтинча иш фаолиятини тўхтатган касаба уюшмаси аъзолари;

— саломатлиги ёмонлашганлиги ёки ёши етганлиги сабабли пенсияга чиқиб, меҳнат фаолиятини тўхтатган касаба уюшмаси аъзолари (касаба уюшмаси билан алоқани узмаслик шарти билан);

— иш ўринлари (штат) сонининг қисқариши, корхонанинг ёпилиши сабабли ишдан озод қилинган ходимлар – ишга жойлашгунларига қадар;

— Республика ҳудудидан ташқарига ўқиш ва хизмат вазифаси билан боғлиқ вақтинча ишга кетганлар – қайтиш даврига қадар.

4.4. Қуролли кучлар сафидан хизматдан қайтганлар учун касаба уюшмасига аъзолик тикланади.

4.5. Касаба уюшмаси аъзоси қуйидаги ҳуқуқларга эга:

— ҳуқуқий ва моддий ёрдам, шунингдек давлат, суд ва хўжалик органларида ижтимоий-меҳнат ҳуқуқ ва кафолатларини жамоатчилик ҳимоясига олинишини сўраб касаба уюшмасининг сайлаб қўйиладиган органларига мурожаат қилиш;

— касаба уюшмаси ташкилотлари фаолиятида иштирок этиш, қарорлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш, муҳокама қилиш ва ижросини таъминлашда қатнашиш;

— касаба уюшмаси ташкилоти ва касаба уюшмаси органларининг фаолияти  тўғрисида маълумот олиш;

— касаба уюшмаси раҳбар органларига белгиланган тартибда сайлаш ва сайланиш;

— ўзининг фаолияти ва ҳулқ-атворига тааллуқли масала кўрилаётган йиғилишлар, касаба уюшмаси органлари мажлисларида шахсан иштирок этиш;

— касаба уюшмаси органлари фаолиятини эркин равишда муҳокама ва танқид қилиш, уларнинг фаолиятини такомиллаштириш юзасидан ўз таклифларини киритиш;

— касаба уюшмаси раҳбар органлари томонидан белгиланган тартибда маънавий ва моддий жиҳатдан  рағбатлантирилиш;

— шахсий аризасига кўра касаба уюшмасидан эркин чиқиб кетиш;

— санаторийлар, санаторий-профилакторийлар, дам олиш масканлари, болалар дам олдириш ва соғломлаштириш оромгоҳларига белгиланган тартибда имтиёзли йўлланмалар сотиб олиш.

4.6. Касаба уюшмаси аъзосининг мажбуриятлари:

— касаба уюшмаси Уставига риоя қилиш, касаба уюшмаси раҳбар органларининг белгиланган тартибда қабул қилинган тегишли қарорлари ва топшириқларини бажариш;

— ҳар ойда белгиланган тартиб ва миқдорда аъзолик бадалларини тўлаш;

— жамоа шартномалари ва тармоқ (тариф) келишувларининг шартлари бажарилишига кўмаклашиш;

— касаба уюшмаси раҳбар органлари томонидан қабул қилинган қарорларни оғишмай бажариш ва амалга оширилишига кўмаклашиш, меҳнат ва касб интизомини  мустаҳкамлашга муносиб ҳисса қўшиш;

— касаба уюшмаси ва касаба уюшмаси ташкилотининг обрўсини мустаҳкамлашда кўмаклашиш, касаба уюшмасига зарар етказадиган ҳаракатларга йўл қўймаслик.

4.7.Уставдаги мажбуриятларини бажармаган касаба уюшмаси аъзосига нисбатан қуйидаги жамоатчилик таъсир чоралари қўлланилади: аъзоликдан чиқариш тўғрисида огоҳлантириш ва охирги чора сифатида – касаба уюшмаси аъзолигидан чиқариш.

Касаба уюшмаси аъзосига жамоат таъсири чораларини кўллаш масаласи унинг иштирокида, узрли сабабларсиз келмаган ҳолларда эса унинг иштирокисиз бошланғич ташкилот умумий йиғилишида ёки касаба уюшмасининг бошқа раҳбар органи мажлисида, кейинчалик касаба уюшмаси аъзоси ҳисобда турган касаба уюшмаси бошланғич ташкилотини қабул қилинган қарордан хабардор этган ҳолда, ҳал қилинади.

Қарор кворум мавжуд бўлган ҳолда, йиғилиш қатнашчилари, раҳбар орган аъзоларининг кўпчилик овози билан, касаба уюшмасидан чиқариш ҳақидаги қарор  унинг учун камида 2/3 қисми ёқлаб овоз берган тақдирда қабул қилинади.

Касаба уюшмаси бошланғич ташкилоти касаба уюшмаси қўмитаси аъзосини  касаба уюшмаси аъзолигидан чиқариш ва касаба уюшмаси юқори органи таркибидан чақириб олиш тўғрисидаги қарор ҳақида касаба уюшмаси аъзосига хабар қилади.

Касаба уюшмаси аъзоси жамоатчилик чораси кўрилганлиги тўғрисидаги қарор устидан мазкур ҳужжатни олган кундан эътиборан 1 ой давомида юқори касаба уюшмаси органига шикоят қилишга ҳақли.

Касаба уюшмаси аъзосидан жамоат таъсири чорасини олиб ташлаш масаласи тегишли касаба уюшмаси йиғилиши ёки органи томонидан, қўлланилган кундан камида 3 ойдан сўнг кўриб чиқилади. Касаба уюшмаси аъзосига чора қўлланилган кундан бошлаб, 1 йил ўтгандан сўнг жамоат таъсири чораси қўлланилмаган ҳисобланади.

Касаба уюшмасига аъзолик бадалларини олти ойдан ортиқ вақт тўламаган касаба  уюшмаси аъзоси касаба уюшмасидан чиқарилган, деб ҳисобланади.

Касаба уюшмаси сафидан чиққан шахс касаба уюшмаси томонидан ҳимояланиш, касаба уюшмаси мулки ва воситаларидан фойдаланиш ҳуқуқини йўқотади. У тўлаган аъзолик бадаллари қайтарилмайди.

Касаба уюшмаси аъзоси касаба уюшмасига тегишли бўлган мулкдан ўз улушига, мулкий ҳуқуққа эга бўлмайди.

  1. КАСАБА УЮШМАСИНИНГ ТАШКИЛИЙ ТУЗИЛИШИ

ВА ФАОЛИЯТИНИНГ АСОСИЙ ТАМОЙИЛЛАРИ

5.1. Касаба уюшмаси ўз фаолиятини эркинлик, мустақиллик, адолат, ҳамжиҳатлик, ихтиёрийлик, демократия ва ўзини ўзи бошқариш, ошкоралик, қонунийлик, аъзоларининг ҳуқуқ ва мажбуриятлари тенглигига риоя этиш, озчилик фикри ҳисобга олинган ва келишувга интилган ҳолда қабул қилинган қарорларнинг касаба уюшмаси органлари томонидан бажарилиши мажбурийлиги тамойилларига асосан амалга оширади.

5.2 Касаба уюшмаси тузилмасини қуйидагилар ташкил этади:

— касаба уюшмаси бошланғич ташкилотлари;

— касаба уюшмаси Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳар бирлашган қўмиталари;

— касаба уюшмаси.

5.3 Касаба уюшмасининг ташкилий тузилмалари Республика Кенгаши Раёсати томонидан Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши Раёсати билан келишилган ҳолда ташкил қилинади.

Бўлинмаларни ташкил қилиш, қайта ташкил қилиш ва тугатиш, уларни ҳуқуқ ва мажбуриятлари ва мол-мулкини бошқариш борасидаги ҳуқуқлари батафсил равишда уларнинг низомида белгиланади.

  1. КАСАБА УЮШМАСИ БОШЛАНҒИЧ ТАШКИЛОТЛАРИ

6.1. Касаба уюшмаси бошланғич ташкилоти (кейинги ўринларда – Бошланғич ташкилот) ишлаб чиқариш ёки касб-кор принципи бўйича, мулк шакли ва кимга бўйсунишидан қатъий назар, юридик шахс бўлган ташкилотлар, корхоналар, муассасаларда касаба уюшмасига аъзо бўлишни хохловчилар 3 кишидан кам бўлмаган тақдирда тузилади.

Бошланғич ташкилотни тузиш, қайта ташкил этиш, тугатиш ва низомини тасдиқлаш тўғрисидаги қарор касаба уюшмаси аъзоларининг таъсис йиғилиши (конференцияси) ва касаба уюшма Республика Кенгаши раёсати томонидан қабул қилинади.

Бошланғич ташкилот ўз фаолиятини Ўзбекистон Республикасининг қонунлари, касаба уюшмалари Федерацияси ва тармоқ  касаба уюшмаси Уставлари ҳамда улар томонидан қабул қилинган қарорлар Низоми асосида олиб боради.

Йирик корхоналардаги касаба уюшмаси бошланғич ташкилотлари умумий йиғилиш (конференцияси) қарорига биноан тўғридан-тўғри касаба уюшмасига бўйсуниши мумкин.

6.2. Бошланғич ташкилотнинг умумий йиғилиши ёки конференцияси бошланғич ташкилотнинг ҳудуддаги юқори раҳбар органи ҳисобланади. Бошланғич ташкилотлари умумий йиғилиши ва конференция йиғилишлари заруратга қараб, лекин йилда камида 1 марта ўтказилади. Касаба уюшмаси бошланғич ташкилотининг умумий йиғилишини чақириш имконияти бўлмаган бошланғич ташкилотларда конференция ўтказилиши мумкин.

6.3. Бошланғич ташкилот касаба уюшмасининг ҳудудий бирлашган қўмиталари конференцияларига делегатлар сайлайди.

Жорий ишларни олиб бориш учун касаба уюшмаси бошланғич ташкилоти йиғилиши (конференцияси)да қуйидагилар 5 йил муддатга сайланади:

-15 нафаргача касаба уюшмаси аъзоларини бирлаштирган бошланғич ташкилотида — касаба уюшмаси бошланғич ташкилот ташкилотчиси, унинг ўринбосари ва ғазначини;

-15 нафар  ва ундан  ортиқ касаба уюшмаси аъзосини бирлаштирган бошланғич (цех) ташкилотида – касаба уюшмаси бошланғич ташкилот қўмитасини ва тафтиш комиссиясини (алоҳида бюджетга эга цех ташкилотларида).

-15 нафардан кўп касаба уюшмаси аъзолари бўлган бошланғич ташкилотларда тафтиш комиссияси сайланади. Уларнинг фаолияти касаба уюшмасининг Қурултойи томонидан тасдиқланган “Ўзбекистон транспорт, йўл ва капитал қурилиш, қурилиш индустрияси ходимлари касаба уюшмасининг тафтиш комиссияси тўғрисидаги Низом” асосида олиб борилади.

Касаба уюшмаси бошланғич ташкилот қўмиталари мажлислари заруратга қараб, лекин ҳар чоракда камида бир маротаба ўтказилади.

6.4. Касаба уюшмаси бошланғич ташкилот қўмитаси раислигига номзод касаба уюшма ҳудудий бирлашган қўмиталар билан келишган ҳолда касаба уюшмаси бошланғич ташкилотлари конференциясида сайлаш учун тавсия этилади.

6.5. Бошланғич ташкилот:

— касаба уюшмаси Устави ва касаба уюшмаси бошланғич ташкилоти ҳақидаги Низом асосида иш юритади, фаолиятининг энг муҳим йўналишларини белгилайди, аъзоликка қабул қилишни, шунингдек аъзолик бадалларининг тушумини ўрнатилган тартибда ўз вақтида таъминлаб беради;

— корхона, ташкилотни ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича қарорларни ишлаб чиқишда қатнашади, унумли меҳнат қилиш учун нормал иш  шароитлари яратишда иштирок этади, ишлаб чиқариш, меҳнатни муҳофаза қилиш, маиший хизмат, маданият, жисмоний тарбия ва спорт ҳамда соғломлаштириш соҳаларида касаба уюшмаси аъзоларининг манфаатларини ифода этади ва ҳимоя қилади;

— меҳнат жамоаси, бошқа нодавлат нотижорат ташкилотлари билан мустаҳкам алоқада ишлайди;

— корхона, ташкилот, муассаса маъмурияти билан меҳнат жамоаси номидан умумий йиғилиш (конференция) томонидан маъқулланган жамоа шартномасини тузади, уни бажарилиши устидан назорат ўрнатади, бир йилда бир маротаба жамоа шартномасининг бажарилиши юзасидан меҳнат жамоасининг умумий йиғилиши (конференцияси)да иш берувчи билан бирга ҳисобот бериб боради;

 — ходимларнинг меҳнат ҳуқуқи, меҳнат муҳофазаси ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш қоида ва меъёрларига риоя қилиниши устидан жамоатчилик назоратини олиб боради;

— ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодисалар ёки касб касалликлари туфайли ходимларга, боқувчисини йўқотган шахсларга етказилган зарарни ўз вақтида ва тўғри тўланишини назорат қилади;

— бошланғич ташкилот уюшмаси йиғилиши, конференциялари, Қурултойларнинг, юқори касаба уюшмаси раҳбар органларининг қарорларини бажарилишини ташкил этади;

— бошланғич ташкилот қўмитаси жорий ишларни олиб бориш учун ўзининг айрим ҳуқуқ ва ваколатларини унинг раисига бериши мумкин.

6.6. Бошланғич ташкилот ўзининг ваколатидаги баъзи ҳуқуқларни касаба уюшмаси цех қўмитаси ва касаба уюшмаси гуруҳига бериши мумкин.

Бошланғич ташкилотларида сайланадиган ташкилотчилар касаба уюшмаси бошланғич ташкилот ҳуқуқи доирасида касаба уюшмаси аъзоларининг манфаатларини ифода этади ва ҳимоя қилади.

6.7. Касаба уюшмаси цех қўмитаси корхона ва ташкилотлардаги цех, бўлим, бўлинма, участка ва шунга ўхшашларда касаба уюшмаси ишини ташкил қилади, касаба уюшмаси  гуруҳ ташкилотчиларининг ишларини йўналтиради, касаба уюшмаси йиғилиши (конференцияси), касаба уюшмаси бошланғич ташкилот қўмитаси, касаба уюшмаси юқори раҳбар органлари қарорларини бажарилишини таъминлайди.

Цех қўмитасининг мажлислари заруратга қараб, лекин уч ойда камида бир маротаба ўтказилади.

6.8. Касаба уюшмаси гуруҳ ташкилотчиси касаба уюшмаси аъзолари билан якка тартибда иш олиб боради, уларнинг ҳар бирини жамоат ишида фаол қатнашишга жалб этади, ходимларнинг меҳнат ва маиший шароитларини яхшилаш, уларнинг соғлиқларини мустаҳкамлаш ва дам олишларини ташкил этиш тўғрисида ғамхўрлик қилади.

Касаба уюшмаси гуруҳининг мажлислари заруратга қараб, лекин бир йилда камида бир маротаба ўтказилади.

6.9. Бошланғич ташкилоти фаолиятини қайта ташкил этиш ёки тугатиш бўйича қарор касаба уюшмаси Республика Кенгаши Раёсати билан келишилган ҳолда бошланғич ташкилот умумий йиғилиш ёки конференцияда қабул қилинади.

Бошланғич ташкилоти тугатилганда унинг мулки барча молиявий мажбуриятлар бажарилгандан сўнг, Уставда белгиланган мақсадларга сарфлаш учун касаба уюшмаси тасарруфига ўтказилади.

VII. КАСАБА УЮШМАСИ ҚОРАҚАЛПОҒИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ, ВИЛОЯТЛАР ҲАМДА ТОШКЕНТ ШАҲАР БИРЛАШГАН ҚЎМИТАЛАРИ

7.1. Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳар бирлашган касаба уюшмаси қўмиталари (кейинги ўринларда “Касаба уюшма ҳудудий бирлашган қўмитаси” деб аталади) юридик шахс мақомига эга бўлган алоҳида бўлинмалар ҳисобланиб, Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳридаги касаба уюшмалари бошланғич ташкилотларини ҳамда касаба уюшмаси аъзоларининг ижтимоий-иқтисодий, ҳуқуқий ва касбий манфаатларини ҳимоя қилиш самарадорлигини ошириш, касаба уюшмаси бошланғич ташкилотларининг салоҳиятини юксалтириш ва ҳаракат бирлигини мустаҳкамлаш мақсадида тузилади ва касаба уюшмасининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳридаги барча бошланғич ташкилотлар фаолиятини мувофиқлаштириб боради.

7.2. Ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмитасини тузиш ҳақидаги қарор Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши Раёсати билан келишилган ҳолда Республика Кенгаши Раёсати томонидан қабул қилинади. Ушбу Раёсат қарори асосида Ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмитасини шакллантириш тегишлигича Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳар касаба уюшмасининг ташкилотлари таъсис конференцияларида амалга оширилади.

Ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмитаси ўз фаолиятини Ўзбекистон Республикаси Қонунлари, касаба уюшмаси Устави, юқори касаба уюшма органлари қарорлари ва тармоқ касаба уюшмаси Республика Кенгаши Раёсати томонидан тасдиқланган тегишли касаба уюшмаси ҳудудий бирлашган ташкилотлари тўғрисидаги Низомига мувофиқ амалга оширади.

7.3. Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ҳамда Тошкент шаҳар бирлашган касаба уюшмаси ташкилотларининг раҳбар органлари:

— Ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмитаси Конференцияси;

— Ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмитаси йиғилиши;

— Ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмитаси Раёсати;

— Ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмитаси тафтиш комиссияси.

7.4 Ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмиталари штатлар жадвали ва маблағ билан таъминланиши тартиби Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши Раёсати билан келишилган ҳолда касаба уюшмаси Республика Кенгаши Раёсати қарори билан белгиланади.

7.5. Ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмитаси ҳудуддаги юқори органи конференция хисобланади ва у 5 йилда камида бир маротаба тегишли касаба уюшмаси ҳудудий бирлашган қўмита қарори билан чақирилади. Уни чақириш, вакиллик меъёри ва тахминий кун тартиби тўғрисида камида бир ой олдин эълон қилинади.

Навбатдан ташқари конференция тегишли ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмиталарнинг йиғилиши ташаббуси билан, касаба уюшмаси Республика Кенгашининг қарорига кўра ёки тегишли ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмитасида ҳисобга олинган касаба уюшмаси аъзоларининг камида 1/3 қисмини бирлаштирган касаба уюшма бошланғич ташкилотларининг талабига асосан чақирилади. Уни чақириш тўғрисидаги қарор ва тахминий кун тартиби бир ой олдин эълон қилинади.

7.6. Ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмитаси конференцияси:

Ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмитаси йиғилиши ва тафтиш комиссиясининг ҳисоботини эшитади,  ҳисоботларни муҳокамаси асосида ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмитаси фаолиятига баҳо беради, тафтиш комиссиясининг ҳисоботини тасдиқлайди;

ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмитаси ва уларнинг тафтиш комиссияси раисини, қўмита йиғилиши ва тафтиш комиссияси аъзоларини сайлайди;

белгиланган квоталарга асосан ҳудудий касаба уюшмалари ташкилотлари бирлашмалари Конференциясига, касаба уюшмаси Қурултойига делегатларни сайлайди, делегатларни сайлаш билан бир вақтда, Республика Кенгаши томонидан ўрнатилган меъёрларга асосан, Кенгаш таркибига ўз вакилларини тавсия этади.

Конференция қарорларининг бажарилиши касаба уюшмаси ҳудудий бирлашган қўмитаси таркибидаги касаба уюшмаси бошланғич ташкилотлари учун мажбурийдир.

7.7. Ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмиталари йиғилиши 5 йил муддатга сайланиб, конференциялар оралиғидаги даврда раҳбар орган ҳисобланади, тегишли конференциялар ва Республика Кенгашига ҳисоб беради.

Ҳудудий бирлашган касаба уюшмаси қўмиталари Мажлиси қўмита Раёсати қарори билан, зарурат бўлганда, лекин йилда камида бир маротаба чақирилади.

7.8. Ҳудудий бирлашган касаба уюшмаси қўмиталари:

Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси, касаба уюшмаси Республика Кенгаши томонидан белгиланган устувор йўналишлар бўйича ва Устав асосида амалга оширилиши зарур бўлган ишларни бошланғич ташкилотларда ташкиллаштиради ва улар ижроси назоратини амалга оширади;

касаба уюшма ташкилотларига ташкилий, ҳуқуқий масалалар бўйича ёрдам берадилар ва касаба уюшмаси бошланғич ташкилотлари, уларнинг сайланма органларини қўллаб-қувватлайдилар;

тармоқда жамоа шартномалари бажарилиши бўйича статистик ҳисоботларни юритади;

маҳаллий ва хўжалик органларида, жамоат ва бошқа ташкилотларда касаба уюшмасининг манфаатини ифода этадилар;

корхоналарда меҳнатга доир қонунлар талабларини, тармоқ келишувлари ва жамоа шартномаларида белгиланган мажбуриятларини тўла бажарилиши устидан жамоатчилик назоратини ўрнатадилар ва олиб борадилар;

касаба уюшмаси Республика Кенгашига ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмитаси штат бирлиги ҳамда даромадлар ва харажатлар бўйича йиллик сметага таклифлар киритадилар;

даромадлар ва харажатлар сметасининг бажарилиши юзасидан ўз аъзолари ва Республика Кенгаши олдида ҳар йили ҳисобот берадилар;

кадрларни танлаш, жой-жойига қўйиш ва улар заҳирасини тайёрлаш бўйича ишларини мувофиқлаштириб борадилар;

бошланғич ташкилотлар касаба уюшмалари бўйича даволаниш-соғломлаштириш масканларига йўлланмаларни олишларида амалий ёрдам кўрсатадилар;

касаба уюшмаси бошланғич ташкилотларида ходимлар, уларнинг оила аъзоларини соғломлаштириш ишларида, маданий-маърифий, оммавий спорт тадбирларини ўтказишда уларга кўмаклашадилар;

доимий фаолият кўрсатадиган, зарурат бўлганда алоҳида масалаларни ҳал этиш муддатига вақтинча комиссиялар тузадилар;

ўрнатилган тартибда корхоналар бирлашган касаба уюшма қўмиталар раислари ва ҳисобчилар номзодларини касаба уюшмаси Республика Кенгаши билан келишадилар;

юқори касаба уюшмаси ташкилотларига статистик, молиявий ҳисоботларини бошланғич ва бошқа касаба уюшмаси ташкилотларининг амалга оширилган ишлари тўғрисида маълумотларни белгиланган муддатларда топширадилар;

жамоа шартномаларини ишлаб чиқишда қатнашадилар, уларни экспертизадан ва рўйхатдан ўтказадилар, бажарилиши назоратини амалга оширадилар.

7.9. Ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмиталари йиғилиши жорий ва ташкилий масалаларини ҳал этиш учун ўз ваколати муддатларига касаба уюшма қўмитаси Раёсатини сайлайди.

Ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмитаси Раёсати:

ҳудудий бирлашган касаба уюшма ташкилоти конференцияларининг ва тегишли касаба уюшма органлари қарорларини бажарилишини ташкил қилади ва назорат этади, ҳамда бажарилган ишлар тўғрисида ахборот беради. Раёсат мажлислари зарур холларда, лекин чоракда камида бир маротаба ўтказилади;

давлат, ҳукумат ва бошқарув органларида, жамоат ташкилотлари, мулкчилик шаклидан қатъи назар хўжалик тузилмаларида касаба уюшмаси ташкилотларининг ҳуқуқ ва манфаатларини, касаба уюшмаси аъзоларининг қонуний талабларини ифода этади ва ҳимоя қилади;

ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмитаси иш режасини тасдиқлайди;

бошланғич ташкилотлар раислари ҳисоботини эшитади, бошланғич ташкилотларини Устав бўйича фаолияти устидан назоратни амалга оширади;

бошланғич ташкилотлар раислари, касаба уюшмаси фаоллари ўқувини ташкил қилади;

Касаба уюшмаси Уставида белгиланган бошқа вазифаларни амалга оширади.

7.10. Ҳудудий бирлашган касаба уюшма қўмиталари раислари:

Уставда кўзда тутилган вазифаларни амалга оширишда унга берилган ваколат доирасида фаолият кўрсатади;

Қўмита йиғилиши, Раёсат қарорларига ва молиявий ҳужжатларга имзо чекади;

Қўмита ишини ташкил этади, маҳкама ходимлари ишларини шакллантиради;

Қўмита маҳкамаси ходимларини ишга қабул қилади ва улар билан меҳнат шартномаларини тузади (бекор қилади), махкама ходимларига нисбатан рағбатлантириш ва интизомий жазо чораларини қўллайди.

7.11. Касаба уюшмаси ҳудудий бирлашган қўмита фаолиятини қайта ташкил этиш ёки тугатиш Республика Кенгаши Раёсати қарорига асосан тегишли касаба уюшмаси бирлашган қўмита конференциясида амалга оширилади. Касаба уюшмаси ҳудудий бирлашган қўмита фаолияти тугатилганда унинг мол-мулки ва маблағлари барча молиявий мажбуриятлар бажарилгандан сўнг, Уставда белгиланган мақсадларга сарфлаш учун касаба уюшмаси тасарруфига ўтказилади.

VIII. КАСАБА УЮШМАСИНИНГ РАҲБАР ОРГАНЛАРИ

8.1.  Касаба уюшмасининг раҳбар органлари:

— Касаба уюшмаси Қурултойи;

— Касаба уюшмаси Республика Кенгаши;

— Касаба уюшмаси Республика Кенгаши Раёсати;

— Касаба уюшмаси тафтиш комиссияси.

8.2. Касаба уюшмасининг Қурултойи:

8.2.1 Қурултой касаба уюшмасининг олий раҳбар органи бўлиб, касаба уюшмаси Республика Кенгаши томонидан 5 йилда камида бир марта чақирилади. Қурултойни чақириш муддати, вакиллик меъёри, делегатларни сайлаш тартиби ва кун тартиби камида 2 ой олдин эълон қилинади.

Касаба уюшмасининг навбатдан ташқари Қурултойи Республика Кенгашининг ўз ташаббуси билан ёки касаба уюшмаси аъзоларининг 1/3 қисмининг талабига кўра, шунингдек Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши Раёсатининг қарорига мувофиқ чақирилиши мумкин. Навбатдан ташқари Қурултойни чақириш муддати ва унинг кун тартиби камида 1 ой олдин эълон қилинади.

8.2.2. Қурултой олий раҳбар орган сифатида Республика Кенгаши, Республика Кенгаши Раёсати масалаларига доир қарорлар қабул қилиши мумкин.

8.2.3. Қурултой қарорлар ва резолюциялар шаклида ҳужжатлар қабул қилинади.

8.2.4. Қурултой ваколатига:

— касаба уюшмаси Республика Кенгаши ва тафтиш комиссиясининг ҳисоботини эшитиш ва муҳокама қилиш;

— касаба уюшмасининг Уставини қабул қилиш, унга қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш ҳамда тасдиқлаш;

— тафтиш комиссиялари тўғрисидаги Низомни қабул қилиш ҳамда ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш;

— касаба уюшмасининг истиқболдаги асосий фаолият йўналишларини белгилаш;

— Республика Кенгаши аъзолари сонини белгилаш, Республика Кенгаши аъзоларини 5 йил муддатга сайлаш;

— тафтиш комиссияси таркиби ва унинг раисини 5 йил муддатга сайлаш;

— Республика Кенгаши раисини ва унинг ўринбосарини 5 йил муддатга сайлаш;

— Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси Қурултойига делегатлар сайлаш, шунингдек Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши таркибига вакилларни сайлаш;

— касаба уюшмаси рамзий белгиси (тимсоли)нинг намунасини тасдиқлаш;

— касаба уюшмасини ташкил этиш, қайта ташкил этиш ва тугатиш ҳақида қарор қабул қилади.

Қурултойлар оралиғидаги даврда касаба уюшмасининг фаолиятига 5 йил муддатга сайланадиган касаба уюшмаси Республика Кенгаши раҳбарлик қилади.

Қурултой Республика Кенгашига ваколатларни бериши мумкин.

8.3. Касаба уюшмаси Республика Кенгаши

8.3.1. Навбатдаги Қурултойлар оралиғида касаба уюшмасининг раҳбар органи Республика Кенгаши ҳисобланади.

Республика Кенгаши таркибига лавозимига кўра Республика Кенгаши раиси ва унинг ўринбосари киради.

Республика Кенгаши мажлиси заруриятга кўра, аммо 1 йилда камида бир марта чақирилади.

Зарур холларда Қурултойда тасдиқлаш шарти билан касаба уюшмаси Устави, тафтиш комиссияси Низоми ва бошқа ҳужжатларга ўзгартириш ва қўшимчалар киритади.

8.3.2 Республика Кенгашининг ваколат муддати 5 йил.

8.3.3. Республика Кенгашининг мажлислари Республика Кенгаши Раёсати қарорига ёки Республика Кенгаши аъзолари умумий сонининг камида 1/3 қисмининг талабига кўра чақирилади.

8.3.4. Республика Кенгаши қарорлари қарор шаклида қабул қилинади.

8.3.5. Республика Кенгаши мажлисларини Республика Кенгаши раиси, у йўқ бўлган ҳолларда ўринбосари олиб боради.

8.3.6. Республика Кенгаши раҳбар орган сифатида Республика Кенгаши Раёсати масалаларига доир қарорлар қабул қилиши мумкин.

8.3.7. Республика Кенгаши:

— Уставда белгиланган вазифаларни ва  Қурултойнинг қарорларини бажариш бўйича фаолиятни амалга оширади;

— ўз фаолияти тўғрисида 5 йилда камида бир марта Қурултойга ҳисобот беради;

— ходимларнинг ижтимоий-меҳнат ҳуқуқларига алоқадор, жумладан, бандлик, меҳнат муносабатларини тартибга солиш, иш ҳақи, меҳнат шароити, ходимларнинг меҳнатини, соғлигини ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, уй-жой ва маиший турмуш шароити, маданий хизмат кўрсатиш, ходимларнинг ижтимоий кафолатлари масалалари бўйича таклифларни ишлаб чиқади ва уларни қонунларда ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда мустаҳкамлаш юзасидан фаолият олиб боради;

— бошқа мамлакатларнинг касаба уюшмалари ташкилотлари билан халқаро алоқаларни ривожлантиради, уларнинг тажрибасини ўрганиб боради;

— ўз фаолияти тўғрисида касаба уюшмаси аъзоларини мунтазам равишда хабардор қилиб боради;

— касаба уюшмаси мулкига эгалик қилиш, фойдаланиш, тасарруф этиш масалалари юзасидан қарорлар қабул қилади (8.5.-банддан ташқари);

— Қурултой чақириш тўғрисида қарор қабул қилади;

— тузилмавий бўлинмалар раҳбарларининг касаба уюшмаси органлари қарорларининг бажарилиши тўғрисидаги ҳисоботларини тинглайди;

— Республика Кенгаши Раёсатига, Республика Кенгаши раисига алоҳида ваколатлар бера олади;

— қонунчиликда касаба уюшмаларига бериладиган ҳуқуқларни амалга оширади;

— Республикада янги қонун ҳужжатлари қабул қилинганда, ушбу Уставга ўзгартиришлар киритади;

— Республика Кенгаши Раёсатининг сон таркибини белгилайди ва 5 йил муддатга раёсат аъзоларини сайлайди;

— Қурултойлар оралиғида қисман Республика Кенгаши аъзоларини таркибдан чиқариш, сайлаш ва Республика Кенгаши таркибига янги вакил этиб сайланган аъзоларнинг ваколатларини тасдиқлаш ҳуқуқига эга;

— касаба уюшмаси фаолияти йўналишлари бўйича комиссиялар тузиши мумкин;

— ўз фаолияти тўғрисида оммавий ахборот воситалари орқали жамоатчиликни хабардор қилади;

— Республика Кенгаши раиси ўринбосарини, айрим (шу жумладан, раис ўз хоҳишига кўра ёки бошқа ишга ўтганлиги сабабли лавозимидан озод этиш ҳақида ариза берган, саломатлиги ёмонлашгани туфайли ўз вазифаларини бажара олмай қолган) ҳолларда Қурултойлар оралиғида Республика Кенгаши раисини сайлайди ва лавозимидан озод қилади;

— ўз фаолиятида фақат касаба уюшмаси Қурултойи олдида ҳисобдордир.

Республика Кенгашининг қарорига биноан Республика Кенгаши ихтиёридаги айрим ваколатлар Республика Кенгаши Раёсатига берилиши мумкин.

8.4. Касаба уюшмаси Республика Кенгаши Раёсати

8.4.1. Республика Кенгаши Раёсати касаба уюшмасининг сайлаб қўйиладиган коллегиал ижроия органи ҳисобланиб, касаба уюшмаси фаолиятига жорий раҳбарликни амалга оширади.

8.4.2. Республика Кенгаши Раёсати таркибига лавозимига кўра Республика Кенгаши раиси ва унинг ўринбосари киради. Республика Кенгаши Раёсатининг қолган аъзолари Республика Кенгаши мажлисида сайланади.

Республика Кенгаши Раёсати мажлиси заруриятга қараб, аммо ҳар чоракда камида бир марта ўтказилади.

8.5. Республика Кенгаши Раёсати ўз ваколати доирасида ҳаракат қилиб:

— Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, Ўзбекистон Касаба  уюшмалари Федерацияси Кенгаши ва Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси ўртасида тузилган Бош Келишувга асосланган ҳолда тегишли Республика идоралари, Давлат қўмиталари билан ҳамкорликда тармоқ (тариф) келишувини тузади;

— меҳнаткашларнинг ижтимоий-меҳнат ҳуқуқлари ва манфаатларига доир масалаларни қонунлар ва бошқа норматив ҳуқуқий ҳужжатларда мустаҳкамлаб қўйиш юзасидан таклифлар ишлаб чиқади ва фаолият олиб боради;

— Республика Кенгаши мажлисини чақиради, уни кун тартиби ва ўтказиш жойи юзасидан таклифлар киритади, муҳокама қилинаётган масалаларга оид материалларни тақдим этади, қабул қилинган қарорларнинг бажарилиши ва назоратини ташкил қилади;

— Республика Кенгашига Республика Кенгаши раиси ўринбосарини лавозимидан озод қилиш тўғрисида таклиф киритади, шунингдек, айрим (шу жумладан, лавозимидан озод этиш ҳақида ариза берган, саломатлиги туфайли ўз вазифаларини бажара олмай қолган) ҳолларда Республика Кенгаши мажлислари оралиғида уларни лавозимидан озод қилади ва Республика Кенгаши мажлиси тасдиғига киритади;

— касаба уюшмаси тузилмавий бўлинмаларини ташкил этади, қайта ташкил этади, тугатади ва фаолиятини мувофиқлаштиради ва низомларини тасдиқлайди;

— касаба уюшмаси Республика Кенгаши аппарати даромадлар ва харажатлар сметаси, штатлар жадвалини Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши Раёсати билан келишилган ҳолда тасдиқлайди;

— йиллик статистик ҳисоботларни тасдиқлайди;

— қонун ҳужжатлари, мазкур Устав, Қурултой, Республика Кенгаши қарорларида белгиланган доирада касаба уюшмаси номидан юридик шахс ҳуқуқ ва мажбуриятларини амалга оширади;

— касаба уюшмаси ҳудудий бирлашган қўмиталар тақдимига кўра касаба уюшмалари ходимлари ва фаолларини Давлат мукофотлари билан мукофотлаш ҳақида Федерация Кенгашига илтимоснома киритади;

— касаба уюшмаси нишони, Фахрий ёрлиғи, Фахрий унвонларини таъсис этади ва улар тўғрисидаги низомларни тасдиқлайди;

— касаба уюшмаси Фахрий ёрлиғи, нишонлари, унвонлари билан тақдирлаш тўғрисида қарорлар қабул қилади;

— касаба уюшмаси ҳудудий бирлашган қўмиталарининг сайлаб қўйиладиган раҳбарлик лавозимларига номзодларни тавсия қилиши мумкин;

— касаба уюшмаси тасарруфидаги ташкилот ва корхоналарни ташкил этиш, бошқа мулк шаклига айлантириш, қайта ташкил қилиш, ижарага бериш ва тугатиш тўғрисида қарорлар қабул қилади, уларнинг фаолиятини йўналтиради ва назорат қилади;

— янги иш ўринлари яратиш мақсадида касаба уюшмалари маблағи ҳисобидан тадбиркорлик тузилмаларини ташкил этиш тўғрисида қарорлар қабул қилади;

— Республика Кенгашига мурожаат қилинган ҳолларда, ваколати доирасида корхона, ташкилот, муассасаларга ҳомийлик ва молиявий ёрдамлар кўрсатиш масаласини кўриб чиқади;

— касаба уюшмаси ҳудудий бирлашган қўмиталари томонидан Республика Кенгашига ҳисоботлар топшириш тартибини, уларни тақдим этиш даврийлигини белгилайди;

— иш режасига мувофиқ ёки заруриятга кўра, касаба уюшмасининг бўлинмалари фаолияти ҳақидаги ахборотларни тинглайди;

— ҳудудий бирлашган касаба уюшмаси қўмиталари ва касаба уюшмаси бошланғич ташкилотларининг ҳисоботларини тинглайди;

— Республика Кенгаши аъзолари таркибидан касаба уюшмалари фаолияти бўйича вақтинчалик комиссиялар, ишчи гуруҳларни ташкил этиши мумкин;

— Касаба уюшма аппаратининг иш режасини тасдиқлайди;

— Қурултой, Республика Кенгаши томонидан ваколат берилган бошқа вазифаларни бажаради;

— Республика Кенгаши раисига алоҳида ваколатлар бера олади;

— Республика Кенгаши Раёсати қарорлар қабул қилади.

8.6. Касаба уюшмасининг тафтиш комиссияси.

8.6.1. Касаба уюшмасининг тафтиш комиссияси касаба уюшмасининг тафтиш органи ҳисобланиб, касаба уюшмаси ташкилотлари Устав талаблари, касаба уюшмаси Қурултойи, Республика Кенгаши, Республика Кенгаши Раёсати  қарорлари ва тизимда амалда бўлган бошқа (шу жумладан, молиявий интизомга оид) тартиб ва меъёрларга риоя этилиши, мулкдан самарали фойдаланилишини текширади, тафтишдан ўтказади ва назорат қилади.

8.6.2. Тафтиш комиссияси ўз фаолиятида мустақил бўлиб, Қурултой олдида ҳисобдордир.

Қурултойлар оралиғида зарурат туғилганда тафтиш комиссияси аъзолари таркибига ўзгартириш киритиш касаба уюшмаси Республика Кенгаши ва тафтиш комиссиясининг қўшма мажлиси қарори билан амалга оширилади.

8.6.3. Тафтиш комиссияси қуйи касаба уюшмаси ташкилотларини тафтиш қилиш ҳуқуқига эга.

8.6.4. Касаба уюшмаси тафтиш комиссиясининг фаолияти касаба уюшмасининг Қурултойи томонидан тасдиқланадиган “Ўзбекистон транспорт, йўл ва капитал қурилиш, қурилиш индустрияси ходимлари касаба уюшмаси тафтиш комиссиялари тўғрисида Низом”га асосан амалга оширилади.

8.7. Касаба уюшмаси Республика Кенгашининг раиси:

-Касаба уюшмасига бошчилик қилади, бир вақтнинг ўзида Республика Кенгаши ва Республика Кенгаши Раёсати раиси ҳам ҳисобланади;

-Устав вазифалари, Қурултой, Республика Кенгаши, Республика Кенгаш Раёсати қарорларининг бажарилишини ташкил қилиш юзасидан фаолият кўрсатади;

-Қурултой, Республика Кенгаши ва Республика Кенгаши Раёсати олдида ҳисобдордир;

-Ўзбекистон Республикаси давлат ҳокимияти органларида, ўзини ўзи бошқариш органларида, иш берувчилар, жамоат бирлашмаларида, бошқа ташкилотларда, оммавий ахборот воситаларида, шунингдек, хорижий мамлакатларда ва халқаро ташкилотларда касаба уюшмасининг вакили сифатида қатнашади;

-ишончномасиз касаба уюшмаси номидан иш кўради;

-Республика Кенгаши ва тафтиш комиссиясининг қўшма мажлисларини ўтказади;

-касаба уюшмаси фаолиятининг барча йўналишлари бўйича ишларни таҳлил қилади ва умумлаштиради;

-зарур ҳолларда касаба уюшмаси номидан баёнотлар беради, мурожаатнома ва тақдимномалар юборади;

-меҳнат ва ижтимоий-иқтисодий масалалар бўйича Ўзбекистон Республикаси Қонунлари ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш, кўриб чиқиш ва экспертизадан ўтказишда Республика Кенгашининг иштирокини таъминлайди;

— мазкур Уставда кўзда тутилган вазифаларни амалга ошириш мақсадида пул маблағлари ва мол-мулкни тегишли тасдиқланган қарорларга асосан бошқаради;

— касаба уюшмаси бюджетининг, ходимлар ва уларнинг оила аъзоларини соғломлаштиришга, маънавият ва жисмоний тарбия ва спортни ривожлантиришга ажратилган маблағлар жорий ижросини, шунингдек, Республика Кенгашининг молиявий хўжалик фаолиятини таъминлайди;

— Республика Кенгаши раиси ўринбосарини сайлаш ёки лавозимидан озод этиш бўйича Республика Кенгашига таклифлар киритади;

— касаба уюшмаси аппаратининг тузилмасини, штатлар жадвалини тасдиқлайди, касаба уюшмаси аппарати ходимларини лавозимга тайинлайди ва лавозимидан озод этади, уларнинг вазифаларини белгилайди, уларга нисбатан рағбатлантириш ва интизомий жазо чораларини қўллайди;

— чет эл хизмат сафарига борадиганлар номзодларини кўриб чиқади ва тасдиқлайди;

— мазкур Уставда белгиланган ваколати доирасида фармойишлар чиқаради;

— ҳар йили ўз фаолияти тўғрисида Республика Кенгашига ахборот беради;

— Республика Кенгаши номидан ишончнома беради;

— Республика Кенгаши Раёсатини чақиради, муҳокама қилинадиган масалалар юзасидан мажлисга материаллар тайёрланишини ташкиллаштиради, Раёсат мажлисига масалаларни киритади, қабул қилинган қарорлар ижросини таъминлайди ва назорат қилади;

— Республика Кенгаши ва Республика Кенгаши Раёсати қарорларини имзолайди;

— Республика Кенгаши номидан хўжалик шартномалари ва бошқа шартномаларни тузади;

—  Қурултой, Республика Кенгаши ва Республика Кенгаши Раёсати томонидан берилган ваколатлар доирасида бошқа ташкилий бошқарув, маъмурий-хўжалик ишларига оид функцияларни амалга оширади.

8.7.1. Республика Кенгаши раиси Қурултой томонидан 5 йил муддатга сайланади ва у билан меҳнат шартномасини касаба уюшмаси номидан Қурултой ваколат берган шахс имзолайди.

8.7.2. Қурултойлар оралиғида Республика Кенгаши раисининг ваколатини белгиланган муддатдан илгари тўхтатиш ва лавозимдан озод этиш тўғрисида қарор Республика Кенгашининг мажлисида қабул қилиниши мумкин.

8.7.3. Раис қарори фармойиш ёки буйруқ шаклида қабул қилинади.

  1. КАСАБА УЮШМАСИНИНГ РАҲБАР ОРГАНЛАРИ МАЖЛИСЛАРИНИНГ ТЎЛА ҚОНУНИЙ ҲУҚУҚЛИ БЎЛИШИ, УЛАРДА ҚАРОРЛАР ҚАБУЛ ҚИЛИШ

9.1. Касаба уюшмаси Қурултойлари, ҳудудий бирлашган касаба уюшмаси қўмиталари конференциялари уларга сайланган делегатлар умумий сонининг 2/3 қисми иштирок этганда тўла қонуний ҳуқуқли ҳисобланади.

9.2. Республика Кенгаши, ҳудудий Бирлашган касаба уюшмаси қўмитаси йиғилиши ва уларнинг раёсатлари мажлислари мазкур сайлаб қўйиладиган органлар аъзоларининг ярмидан кўпи иштирок этган тақдирда тўла қонуний ҳуқуқли ҳисобланади.

9.3. Касаба уюшмаси Қурултойи, ҳудудий Бирлашган касаба уюшмаси қўмитаси  конференцияси, Республика Кенгаши ва унинг Раёсати, ҳудудий Бирлашган касаба уюшмаси қўмитаси йиғилиши ва унинг раёсати мажлислари кворум мавжуд бўлгани ҳолда уларда қатнашаётган делегатлар, сайлаб қўйиладиган органлар аъзоларининг ярмидан кўпи ёқлаб овоз берганда қабул қилинган ҳисобланади.

9.4. Овоз бериш шакли Қурултой, конференция делегатлари, сайлаб қўйиладиган орган аъзолари томонидан белгиланади.

9.5. Қурултой, конференция, сайлаб қўйиладиган раҳбар орган мажлисларида муҳокама этилган масалалар юзасидан қарорлар қабул қилинади ва якуни бўйича баённомалар расмийлаштирилади.

  1. ХОДИМЛАР ВА МЕҲНАТ МУНОСАБАТЛАРИ

10.1. Касаба уюшмаси органларида ишлаётган ходимларни меҳнат муносабатлари меҳнат тўғрисидаги қонун ҳужжатлари, жамоа шартномалари ва келишувлари ҳамда бошқа локал норматив ҳужжатлари билан тартибга солинади.

ХI. КАСАБА УЮШМАСИНИНГ МОЛ-МУЛКИ ВА УНИ ШАКЛЛАНТИРИШ МАНБАЛАРИ

11.1. Касаба уюшмаси Уставидаги мақсад ва вазифаларни амалга ошириш учун зарур бўлган ўзига тегишли мулк, шунингдек, маблағларга эгалик қилади, улардан фойдаланади, белгиланган тартибда сарфлайди. Касаба уюшмасининг маблағларини касаба уюшмаси аъзоларининг кириш ва ҳар ойлик аъзолик бадаллари, ижтимоий, маданий, маънавий-маърифий ва бошқа ишлар, жисмоний тарбия-спорт тадбирларини ўтказиш учун юридик, жисмоний шахслар томонидан ўтказиладиган, шунингдек, қонунчиликка зид бўлмаган бошқа тушумлар ташкил қилади.

Касаба уюшмаси ўз маблағларидан ўз фаолиятларини таъминлашда фойдаланадилар, амалдаги қонунчилик доирасида тасдиқланган бюджетга мувофиқ Устав  мақсадларига харажат қиладилар.

Иш берувчилар касаба уюшмаси ташкилотига турли мақсадли, маданий-оммавий, спорт тадбирларини ўтказиш учун жамоа шартномасида белгиланган маблағларни ўтказишлари мумкин.

Касаба уюшмаси Устав фаолиятини таъминлаш учун зарур бўлган қимматбаҳо қоғозлар, акция ва бошқа мулклар сотиб олиш ҳуқуқига эга, шунингдек, банкларда фоиз асосида пул маблағларини сақлаши мумкин.

Касаба уюшмаси ўзининг мустақил баланси, ҳисоб ва бошқа банк ҳисоб рақамларига эга бўлиши мумкин.

11.2. Касаба уюшмасига ҳар ойги аъзолик  бадаллари ходимнинг шахсий ёзма аризасига асосан ташкилотнинг ҳисобхонаси орқали нақд пулсиз тўланади.

11.3. Касаба уюшмаси аъзоларининг кириш ва ҳар ойлик бадаллари қуйидагича белгиланади:

— ишловчилардан иш жойида барча турдаги иш ҳақлари ва стипендиялари бир фоиздан кам бўлмаган миқдорда;

—  пенсионерлардан республикада белгиланган энг кам ёшга доир пенсия ва вақтинча ишламайдиганлардан меҳнатга ҳақ тўлаш Ягона тариф сеткаси биринчи разрядининг коэффициентига нисбатан ҳисобланган энг кам иш ҳақининг бир фоизи миқдорида.

3 ёшгача бўлган фарзанд тарбияси билан банд бўлган аёллар бадал тўлашдан озод қилинадилар.

11.4. Йиғилган аъзолик бадалларини тақсимлаш тартиби ва миқдори Ўзбекистон касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши томонидан тасдиқланган меъёрий ҳужжатларга мувофиқ белгиланади.

Маблағларни сарф қилиш касаба уюшмаси раҳбар органлари томонидан тасдиқланган сметалар асосида амалга оширилади.

11.5. Касаба уюшмаси, унинг ташкилотларини фаолияти тугатилганда, касаба уюшмаси аъзоси унинг сафидан чиққанда пул маблағлари ва мулки бўлинмайди ва қайтарилмайди.

ХII. КАСАБА УЮШМАСИНИНГ ҲИСОБ ВА ҲИСОБОТИ

12.1. Касаба уюшмаси ўз фаолиятининг натижалари ҳисобини юритади ҳамда рўйхатдан ўтказувчи, солиқ ва статистика органларига белгиланган тартибда ҳисоботлар тақдим этади.

ХIII. КАСАБА УЮШМАСИ УСТАВИГА ЎЗГАРТИРИШ ВА ҚЎШИМЧАЛАР КИРИТИШ ТАРТИБИ

13.1. Ушбу Уставга касаба уюшмаси Қурултойи, Республика Кенгаши  томонидан ўзгартиришлар ва қўшимчалар киритилиши мумкин.

13.2. Касаба уюшмаси Уставига киритилган барча ўзгаришлар, қўшимчалар ва тузатишлар белгиланган тартибда қайта рўйхатдан ўтказиш учун Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигига тақдим этилади.

13.3. Барча бўғиндаги касаба уюшмаси ташкилотлари ўз фаолиятларида касаба уюшмаси тузилмавий бўлинмалари учун ягона бўлган мазкур Уставга амал қиладилар.

XIV. КАСАБА УЮШМАСИНИ ҚАЙТА ТАШКИЛ ЭТИШ, ФАОЛИЯТИНИ ТЎХТАТИЛИШИ ВА УНИНГ ТУГАТИЛИШИ

14.1. Касаба уюшмаси Қурултой қарори билан ҳамда қонунчиликда белгиланган ҳолларда тугатилиши мумкин. Кворум мавжуд бўлган ҳолда, сайланган делегатларнинг 2/3 қисми овоз берса, касаба уюшмаси Қурултойининг қарори қабул қилинган, деб ҳисобланади.

14.2. Касаба уюшмасини тугатишда Қурултой қонунчиликда белгиланган тартибда тугатиш комиссиясини шакллантиради. Комиссия Ўзбекистон Республикаси қонунчилигида белгиланган ваколатларга мувофиқ касаба уюшмасини тугатиш тўғрисида эълон беради ва касаба уюшмасини тугатишга алоқадор бўлган барча масалаларнинг ҳал этилишини таъминлайди.

14.3. Касаба уюшмаси фаолияти тугатилганда барча ҳисоб-китоблар, мажбурий тўлов ва кредиторлар талабини қондиргандан кейин қолган мулки ушбу Уставда кўрсатилган мақсадларга йўналтирилади.

14.4. Қонунчиликка асосан касаба уюшмасини қайта ташкил этиш Қурултой қарорига кўра бўлиниш, бирлашиш, қўшиб олиш, ажралиб чиқиш ва ўзгартириш йўли билан амалга оширилади.

14.5. Касаба уюшмаси тугатилган ҳолда унинг ҳужжатлари белгиланган тартибда давлат архиви ташкилотларига сақлаш учун топширилади.

Республика Кенгаши раиси                                                                           О.Т.Тургунов

Print Friendly, PDF & Email